{"id":283,"date":"2018-08-09T19:23:51","date_gmt":"2018-08-09T19:23:51","guid":{"rendered":"http:\/\/166.122.240.74\/?page_id=283"},"modified":"2018-08-09T19:23:51","modified_gmt":"2018-08-09T19:23:51","slug":"kapa%ca%bbahu","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/?page_id=283","title":{"rendered":"Kapa\u02bbahu"},"content":{"rendered":"<style type=\"text\/css\"> \n#cmsmasters_row_69ddcb3345297 { \n\tbackground-color:#f8ecc2;\n} \n\n#cmsmasters_row_69ddcb3345297 .cmsmasters_row_outer_parent { \n\tpadding-top: 50px; \n} \n\n#cmsmasters_row_69ddcb3345297 .cmsmasters_row_outer_parent { \n\tpadding-bottom: 50px; \n} \n\n \n#cmsmasters_divider_69ddcb3345462 { \n\tborder-bottom-width:1px; \n\tborder-bottom-style:solid; \n\tpadding-top:5px; \n\tmargin-bottom:30px; \n\tborder-bottom-color:rgba(0,0,0,0.5);\n} \n<\/style><div id=\"cmsmasters_row_69ddcb3345297\" class=\"cmsmasters_row cmsmasters_color_scheme_default cmsmasters_row_top_default cmsmasters_row_bot_default cmsmasters_row_boxed\">\n<div class=\"cmsmasters_row_outer_parent\">\n<div class=\"cmsmasters_row_outer\">\n<div class=\"cmsmasters_row_inner\">\n<div class=\"cmsmasters_row_margin\">\n<div class=\"cmsmasters_column one_first\">\n<div class=\"cmsmasters_text\">\n<h4 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #e05228;\"><a style=\"color: #e05228;\" href=\"http:\/\/166.122.240.74\/wp-content\/uploads\/2018\/08\/Kapaahu_M1_wLinks.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Original Text<\/a><\/span><\/h4>\n<\/div>\n\n<div id=\"cmsmasters_divider_69ddcb3345462\" class=\"cmsmasters_divider cmsmasters_divider_width_long cmsmasters_divider_pos_center\"><\/div><div class=\"cmsmasters_text\">\n<p style=\"text-align: center;\">HE MO\u02bbOLELO NO KAPA\u02bbAHU<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Mo\u02bbolelo 1. Ho\u02bbomana\u02bbo No Kapa\u02bbahu<\/strong><\/p>\n<p>Aloha!He mau mo\u02bbolelo k\u0113ia e ha\u02bbi aku ana au i\u0101 \u02bboukou e pili ana i ko\u02bbi \u02bb\u0101ina \u02bbo Kapa\u02bbahu. Aia k\u0113l\u0101 ma ka \u02bb\u0101pana \u02bbo Puna, Hawai\u02bbi. \u02bbO ko\u02bbu inoa \u02bbo Emma Kap\u016bnohu\u02bbulaokalani Kauhi. \u02bbO ka mahina k\u0113ia \u02bbo \u02bbApelila a \u02bbo ka makahiki \u02bbumik\u016bm\u0101iwa kanaiwa. \u02bbO kahi, \u02bbo ke kulanui k\u0113ia, \u02bbo ke Kulanui o Hawai\u02bbi ma Hilo. A ma kapa\u02bbahu n\u014d wau i h\u0101nau \u02bbia ai a ma laila n\u014d wau i noho ai a hiki i ko\u02bbu male \u02bbana. No laila, nui n\u014d n\u0101 mea a\u02bbu i \u02bbike ai a ilohe ai e pili ana i ke \u02bbano o ka noho \u02bbana o o m\u0101kou \u02bb\u0101ina. He \u02bb\u0101ina ho\u02bbok\u016b\u02bbono\u02bbono \u02bbo Kapa\u02bbahu. Aia k\u0113ia wahi ma ka \u02bbao\u02bbao n\u0101po\u02bbo o ka l\u0101 o Kalapana, a k\u0101hea m\u0101kou i k\u0113l\u0101 \u02bbao\u02bbao \u02bbo \u201cma Ka\u02bb\u016b\u201d. A ma kekahi \u02bbao\u02bbao ka hikina a ka l\u0101 ma Waha\u02bbula Heiau a k\u0101hea m\u0101kou i k\u0113l\u0101 \u02bbo \u201cma Hilo\u201d. \u02bb\u014clelo \u02bbia mai, ma mua nui \u02bbino ka po\u02bbe, ka po\u02bbe Hawai\u02bbi, e noho ana ma laila. A i ko\u02bbu w\u0101 li\u02bbili\u02bbi e noho ana, ua emi loa mai ka po\u02bbe. \u02bbO n\u0101 \u02bbohana nui n\u014d e noho ana i k\u0113l\u0101 w\u0101, \u02bbo ia ka \u02bbohana Waip\u0101, \u02bbohana Ka\u02bbawaloa, a \u02bbo m\u0101kou n\u014d ho\u02bbi, ka \u02bbohana Konanui, a \u02bbo ka \u02bbohana Ah Hee, ka \u02bbohana Akuna. I ko\u02bbu w\u0101 li\u02bbili\u02bbi, ua h\u014d\u02bbea mai ke alanui aupuni ma mua pono o ka hale o k\u02bbou K\u016bk\u016b Kaha\u02bbikauila, ko\u02bbu kupuna wahine kahu h\u0101nai.<\/p>\n<p>He mau pana kaulano n\u014d ma kapa\u02bbahu, \u02bbo ia ho\u02bbi ka heiau \u02bbo Waha\u02bbula. Aia k\u0113l\u0101 i Ka\u02bbuka. Ua k\u016b\u02bbai ko\u02bbu makuk\u0101ne \u02bbo W. T. Stone i k\u0113l\u0101 wahi. A mai ko\u02bbu w\u0101 li\u02bbili\u02bbi, ua hele mau m\u0101kou me ko\u02bbu makuahine, me ko\u02bbu kaikun\u0101ne ma k\u0113l\u0101 wahi. Ua a\u02bbo \u02bbia mai i\u0101 m\u0101kou he wahi p\u0101lama k\u0113l\u0101. He wahi kapukapu. A ua m\u0101lama m\u0101kou i ke kapu a hiki i k\u0113ia l\u0101. In\u0101 \u02bboe e wala\u02bbau me ka po\u02bbe kama\u02bb\u0101ina n\u014d o ko m\u0101kou wahi, \u02bb\u014dlelo mai l\u0101kou, aia n\u014d k\u0113l\u0101 mana ma laila a hiki i k\u0113ia l\u0101.<\/p>\n<p>\u02bbO kekahi pana \u02bbo ia ho\u02bbi ka halepule, Ka halepule e k\u0101hea \u02bbia nei \u02bbo Father Damien Church. Nui n\u014d ka po\u02bbe m\u0101ka\u02bbika\u02bbi e hele mai e \u02bbike i k\u0113l\u0101 halepule i k\u016bkulu \u02bbia i loko paha o ka makahiki \u02bbumik\u016bm\u0101walu kanaonok\u016bm\u0101walu, ma ia mau makahiki. A \u02bbo k\u0113l\u0101 halepule, in\u0101 \u02bboe n\u0101n\u0101, kohu mea he kimeka, ak\u0101 he \u02bb\u0101ko\u02bbako\u02bba ka mea i k\u016bkulu \u02bbia ai k\u0113l\u0101 halepule. A \u02bbo ia mau n\u014d ke k\u016b o ka paia o k\u0113l\u0101 halepule a hiki i ka uhi \u02bbia \u02bbana e ka pele i loko o ka makahiki \u02bbumik\u016bm\u0101iwa kanawaluk\u016bm\u0101walu.<\/p>\n<p>Aia n\u014d kekahi pana kaulauna o Kapa\u02bbahu, \u02bbo ka wai \u02bbau\u02bbau \u02bbo Punalu\u02bbu e k\u0101hea \u02bbia nei e ka po\u02bbe \u02bbo \u201cQueen\u2019s Bath\u201d. Ua lohe au, he wai m\u0101puna k\u0113l\u0101. Ma hea mai l\u0101 k\u0113ia wai e hua\u02bbi nei? In\u0101 \u02bboe lu\u02bbu i lalo i loko o k\u0113l\u0101 wai a h\u014d\u02bbea \u02bboe i lalo, \u02bb\u0101, he wai maoli a pi\u02bbi a\u02bbe \u02bboe i luna, \u02bb\u0101, he wai hapakai. \u02bbO ka mo\u02bbolelo o k\u0113l\u0101 wahi, he wahine mo\u02bbo ke kia\u02bbi o ia wai. Nui ka po\u02bbe malihini e hele mai e \u02bbike a e \u02bbau\u02bbau ma k\u0113l\u0101 wai. I loko o ka makahiki \u02bbumik\u016bm\u0101iwa kanawaluk\u016bm\u0101walu, ua uhi \u02bbia e ka pele. Mai pu\u02bbu\u02bb\u014d\u02bb\u014d mai k\u0113ia kahe \u02bbana o k\u0113ia pele a uhi \u02bbia k\u0113l\u0101 wai. Ma k\u0113l\u0101 wai n\u014d au i \u02bbike ai i ka \u02bbau\u02bbau \u02bbana me ka\u02bbu po\u02bbe keiki a me ka\u02bbu po\u02bbe mo\u02bbopuna, me ka\u02bbu po\u02bbe mo\u02bbopuna kuakahi a kualua a nui ko m\u0101kou aloha i k\u0113l\u0101 \u02bb\u0101ina.<\/p>\n<p>A \u02bbo kahi a m\u0101kou e hele ai i ka pule, i ko m\u0101kou w\u0101 li\u02bbili\u02bbi, hele m\u0101kou i Kalapana. A i k\u0113l\u0101 manawa, he halepule M\u0101mona ma laila. A \u02bbo ka halepule Kalawina n\u014d ho\u02bbi, aia n\u014d ke k\u016b nei, a me ka hale pule K\u0101kolika, k\u0113l\u0101 halepule \u02bbo Star of the Sea Church. A he halepule kaulana n\u014d k\u0113l\u0101. Ma kahi o \u02bbelua mile paha a \u02bboi m\u0101kou e hele ai; hele w\u0101wae. A \u02bbo ke alanui n\u014d ho\u02bbi, he p\u014dhaku wale n\u014d. I k\u0113l\u0101 manawa, \u02bba\u02bbohe k\u0101ma\u02bba, hele wale ka w\u0101wae. A \u02bbo kahi a m\u0101kou i hela ai i ke kula, \u02bbo ka hale kula o Kalapana. A ma laila m\u0101koue hele ai.<\/p>\n<p>A \u02bbo ke \u02bbano o ka noho \u02bbana ma Kapa\u02bbahu, he maika\u02bbi. Ua lako n\u0101 kahakai i n\u0101 mea\u02bbai&#8212;-n\u0101 mea\u02bbai o ke kai a me ka pa\u02bbakai. A no ka mahi\u02bbai \u02bbana, hele n\u014d ka \u02bbohana i ke kuahiwi. Ma laila n\u014d, ulu n\u014d n\u0101 meakanu. A no ka hele \u02bbana i ka lawai\u02bba, hana like n\u0101 m\u0101kua me n\u0101 po\u02bbe kamali\u02bbi. \u02bbA\u02bbole hiki i\u0101 \u02bboe kemolo\u0101.<\/p>\n<p>In\u0101 he w\u0101 hana, e hana \u02bboe. In\u0101 he w\u0101 p\u0101\u02bbani, \u02bb\u014dlelo \u02bbia mai \u02bbo ka w\u0101 p\u0101\u02bbani a e p\u0101\u02bbani ana \u02bboe. In\u0101 \u02bba\u02bbole \u02bboe e hana i k\u0101u hana, \u02bb\u0101, e ho\u02bbopa\u02bbi \u02bbia ana \u02bboe.<\/p>\n<p>Loa\u02bba n\u014d n\u0101 mea ho\u02bbohuli holoholona ma n\u0101 kuahiwi. \u02bbO ia n\u014d n\u0101 hana a n\u0101 po\u02bbe k\u0101ne. Loa\u02bba n\u014d na kumu lauhala. Nui ka kumu lauhala ma laila. \u02bbO ia n\u014d ka hana a n\u0101 po\u02bbe wahine, me n\u0101 po\u02bbe keiki&#8212;&#8211;hele akula e k\u014dkua, e ki\u02bbi lauhala, ho\u02bboma\u02bbema\u02bbe i ka lauhala. No laila ua lako ka \u02bb\u0101ina i n\u0101 mea a pau. Ua lohe mau wau, in\u0101 \u02bboe e molo\u0101, \u02bb\u0101, e p\u014dloli ana kou \u02bb\u014dp\u016b; in\u0101 \u02bboe e hana, \u02bba\u02bbole w\u0101 e nele ai ka noho \u02bbana. \u02bbAe, pololei n\u014d k\u0113l\u0101. Ua \u02bbike au. \u02bbO ia manawa, nui n\u014d ke k\u014dkua aku o ka po\u02bbe. K\u014dkua aku k\u014dkua mai. H\u0101\u02bbawi aku h\u0101\u02bbawi mai ke \u02bbano o ka noho \u02bbana. A in\u0101 he mau pilikia i waena o ka \u02bbohana, he manawa n\u014d e hui ai, ho\u02bboponopono, a mihi aku mihi mai i maluhia ka noho \u02bbana. Ua malama \u02bbia ka \u02bb\u0101ina e n\u0101 m\u0101kua. Ua nui ko lakou \u02bbike i n\u0101 mea e pili ana i ka \u02bb\u0101ina, n\u0101 h\u014d\u02bbailona, \u02bbo ke au, ka makani, ke \u02bb\u014dla\u02bbi, n\u0101 mea a pau e pili ana i ka \u02bb\u0101ina. He nui n\u014d n\u0101 mea kapukapu a lakou i \u02bbike ai a ua noho n\u014d l\u0101kou me ia mau kapu. A ua hala l\u0101kou me n\u0101 mea kahiko, n\u0101 mea kapu. Koe maila n\u014d m\u0101kou, n\u0101 pua o ka \u02bb\u0101ina.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":93,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/283"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=283"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/283\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":308,"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/283\/revisions\/308"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/93"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}