{"id":631,"date":"2018-12-27T12:05:04","date_gmt":"2018-12-27T22:05:04","guid":{"rendered":"http:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/?page_id=631"},"modified":"2018-12-27T12:13:13","modified_gmt":"2018-12-27T22:13:13","slug":"lonoikamakahiki-mokuna-%ca%bbumi-kumakahi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/?page_id=631","title":{"rendered":"Lonoikamakahiki: Mokuna \u02bbUmi K\u016bm\u0101kahi"},"content":{"rendered":"<style type=\"text\/css\"> \n#cmsmasters_row_6a15b8746a10b { \n\tbackground-color:#f8ecc2;\n} \n\n#cmsmasters_row_6a15b8746a10b .cmsmasters_row_outer_parent { \n\tpadding-top: 50px; \n} \n\n#cmsmasters_row_6a15b8746a10b .cmsmasters_row_outer_parent { \n\tpadding-bottom: 50px; \n} \n\n \n#cmsmasters_divider_6a15b8746a7ed { \n\tborder-bottom-width:1px; \n\tborder-bottom-style:solid; \n\tpadding-top:5px; \n\tmargin-bottom:30px; \n\tborder-bottom-color:rgba(0,0,0,0.5);\n} \n<\/style><div id=\"cmsmasters_row_6a15b8746a10b\" class=\"cmsmasters_row cmsmasters_color_scheme_default cmsmasters_row_top_default cmsmasters_row_bot_default cmsmasters_row_boxed\">\n<div class=\"cmsmasters_row_outer_parent\">\n<div class=\"cmsmasters_row_outer\">\n<div class=\"cmsmasters_row_inner\">\n<div class=\"cmsmasters_row_margin\">\n<div class=\"cmsmasters_column one_first\">\n<div class=\"custom_html\">\n<iframe width=\"100%\" height=\"20\" scrolling=\"no\" frameborder=\"no\" allow=\"autoplay\" src=\"https:\/\/w.soundcloud.com\/player\/?url=https%3A\/\/api.soundcloud.com\/tracks\/483028491&color=%23ff5500&inverse=false&auto_play=false&show_user=false\"><\/iframe>\n<\/div>\n\n<div id=\"cmsmasters_divider_6a15b8746a7ed\" class=\"cmsmasters_divider cmsmasters_divider_width_long cmsmasters_divider_pos_center\"><\/div>\n<div class=\"cmsmasters_text\">\n<p style=\"text-align: center;\">KA HOLO \u02bbANA O LONOIKAMAKAHIKI I MAUI E \u02bbIKE ME KAMAL\u0100L\u0100WALU<\/p>\n<p>Ma hope iho o ka luku \u02bbana a Lonoikamakahiki i n\u0101 ali\u02bbi o Hawai\u02bbi, k\u016bk\u0101k\u016bk\u0101 a\u02bbela \u02bbo ia me k\u0101na wahine, me Kaikilani, e holo i Maui e \u02bbike me Kamal\u0101l\u0101walu. A ho\u02bboholo a\u02bbela l\u0101ua a me ka nui ali\u02bbi a pau, e ho\u02bboku\u02bbu aku ma muli o k\u0101 Lonoikamakahiki mea i no\u02bbono\u02bbo mua ai. No laila, i ka l\u0101 i m\u0101kaukau ai ko Lonoikamakahiki holo i Maui, lawe a\u02bbela \u02bbo ia i kona po\u02bbe k\u016bpono, a me kona mau k\u0101naka ikaika kaulana. A lawe a\u02bbela \u02bbo ia i kona kaikaina i\u0101 Pupuakea ma kona \u02bbano kaulana \u02bb\u0101ina (kuhina nui, a \u02bbalihikaua n\u014d ho\u02bbi). Ma ia holo \u02bbana a Lonoikamakahiki, \u02bba\u02bbole \u02bbo ia i poina i\u0101 H\u0101una ma kona \u02bbano kahu, a kalahala n\u014d ho\u02bbi. A penei ka mo\u02bbolelo o Lonoikamakahiki ma ia holo \u02bbana:<\/p>\n<p>I\u0101 Lonoikamakahiki i hiki aku ai ma Maui, e noho ana \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu ma H\u0101na, ma ke ahupua\u02bba i \u02bb\u014dlelo \u02bbia \u02bbo W\u0101nanalua. I\u0101 Lonoikamakahiki i pae aku ai ma ke awa pae wa\u02bba i Punahoa, \u02bbike \u02bbia maila \u02bbo Lonoikamakahiki e Kamal\u0101l\u0101walu, ki\u02bbi \u02bbia maila ua \u02bbo Lonoikamakahiki a me kona po\u02bbe a pau, ho\u02bbiho\u02bbi \u02bbia akula ma ko Kamal\u0101l\u0101walu hale ali\u02bbi. I ia manawa, \u02bbakahi n\u014d \u02bbo ia a \u02bbike maka i ke ali\u02bbi o Hawai\u02bbi, he lohe wale n\u014d kona. Ua \u02bb\u014dlelo \u02bbia he makua k\u0101ne n\u014d \u02bbo ua \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu nei no Lonoikamakahiki.<\/p>\n<p>He mau l\u0101 paha ma hope iho, he mea mau n\u014d ho\u02bbi ma n\u0101 hale ali\u02bbi o ia manawa, ka inu \u02bbawa. A no laila, makemake a\u02bbela \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu e inu \u02bbawa p\u016b me Lonoikamakahiki. No laila, \u02bb\u014dlelo aku \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu i\u0101 Lonoikamakahiki: \u201cUa makemake au e inu \u02bbawa k\u0101ua.\u201d A, e like me ka makemake o ke ali\u02bbi o Maui, p\u0113l\u0101 i \u02bbae aku ai ko Hawai\u02bbi ali\u02bbi.<\/p>\n<p>\u02bb\u012a akula \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu i\u0101 Lonoikamakahiki: \u201cE hele k\u0101ua i ka he\u02bbenalu a ho\u02bbi mai ua wali ka \u02bbawa.\u201d<\/p>\n<p>A, no laila, hele akula l\u0101ua. Ma mua na\u02bbe o ko l\u0101ua hele \u02bbana i ka \u02bbau\u02bbau, ua ho\u02bboholo mua l\u0101ua, he moa ka p\u016bp\u016b o ko l\u0101ua \u02bbawa ke inu. I ia manawa na\u02bbe, ua kauoha a\u02bbela l\u0101ua i ko l\u0101ua mau kaikaina e ho\u02bbom\u0101kaukau i ka \u02bbawa a me ka p\u016bp\u016b, ma mua o ko l\u0101ua ho\u02bbi \u02bbana mai, mai ka \u02bbau\u02bbau.<\/p>\n<p>\u02bbO ka p\u016bp\u016b a l\u0101ua i mana\u02bbo ai no ka inu \u02bbana i ko l\u0101ua \u02bbawa, he moa. Ma mua o ko Lonoikamakahiki hele \u02bbana i ka he\u02bbenalu, kauoha ihola \u02bbo ia i\u0101 Pupuakea penei: \u201cKe hele nei au i ka he\u02bbenalu me ke ali\u02bbi o Maui nei, p\u016bholo a\u02bbe \u02bboe i ka moa i ho\u02bbi mai m\u0101ua mai ka \u02bbau\u02bbau mai, ua m\u0101kaukau.\u201d<\/p>\n<p>A pau k\u0101 Lonoikamakahiki \u02bb\u014dlelo \u02bbana i kona kaikaina, hele akula \u02bbo ia me Kamal\u0101l\u0101walu i ka \u02bbau\u02bbau. A, \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu ho\u02bbi, ua kauoha a\u02bbela n\u014d ho\u02bbi \u02bbo ia i kona kaikaina i\u0101 Makak\u016bikalani, e like me k\u0101 Lonoikamakahiki kauoha i\u0101 Pupuakea. Ma k\u0113ia mau \u02bb\u014dlelo a n\u0101 ali\u02bbi, \u02bba\u02bbole ma kahi ho\u02bbokahi k\u0101 l\u0101ua kama\u02bbilio \u02bbana i n\u0101 kaikaina o l\u0101ua. Ak\u0101, ma ke ka\u02bbawale n\u014d l\u0101ua i \u02bb\u014dlelo ai, me ka lohe \u02bbole aku o kekahi i kekahi. A hala akula n\u0101 ali\u02bbi i ka he\u02bbenalu, a \u02bbo Makak\u016bikalani ho\u02bbi hana ihola \u02bbo ia i ka moa a Kamal\u0101l\u0101walu, a me ka \u02bbawa. A pau ka moa i ka p\u016bholo, a me ka \u02bbawa i ka mama, a laila, kali aku o ka ho\u02bbi mai o ke ali\u02bbi.<\/p>\n<p>Ak\u0101, \u02bbo Pupuakea, \u02bba\u02bbole \u02bbo ia i hana i n\u0101 mea a kona kaikua\u02bbana i kauoha ai i\u0101 ia, no ka mea, \u02bba\u02bbole \u02bbo ia i \u02bbike i ka hana \u02bbana o ka moa, a me ka mama \u02bbana o ka \u02bbawa, no ka mea, \u02bba\u02bbole i ma\u02bba. Ak\u0101 na\u02bbe, he mea ha\u02bboha\u02bbo n\u014d ia i\u0101 Pupuakea, k\u0113ia kauoha \u02bbana a Lonoikamakahiki, me ka \u02bbike n\u014d o ke ali\u02bbi, \u02bba\u02bbole i ma\u02bba \u02bbo Pupuakea i ka hana \u02bbana o ka moa.<\/p>\n<p>A ho\u02bbi maila n\u0101 ali\u02bbi mai ka \u02bbau\u02bbau mai, ua m\u0101kaukau \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu no k\u0101na mea e \u02bbai ai; a n\u012bnau akula \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu i\u0101 Makak\u016bikalani i ka m\u0101kaukau, a ha\u02bbi maila \u02bbo Makak\u016bikalani: \u201cUa m\u0101kaukau, ua mo\u02bba ka moa, ua wali ka \u02bbawa.\u201d<\/p>\n<p>\u02bb\u012a akula \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu: \u201cHo\u02bbom\u0101kaukau \u02bbia mai ka \u02bbai.\u201d<\/p>\n<p>A laila, i ia manawa, lawelawe \u02bbia a\u02bbela n\u0101 mea\u02bbai o ka \u02bbaha\u02bbaina. A i ia w\u0101 n\u014d, hoka ihola ka \u02bbawa. A, \u02bbo Lonoikamakahiki, i kona manawa i ho\u02bbi mai ai mai ka \u02bbau\u02bbau mai, n\u012bnau akula i\u0101 Pupuakea: \u201c \u02bbE\u0101! Ke m\u0101kaukau maila k\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu mau mea\u02bbai. \u02bbAuhea ho\u02bbi ka \u02bbawa a me ka\u02bbu moa? Ua hana iho nei \u02bboe?\u201d<\/p>\n<p>E k\u014dnane ana na\u02bbe \u02bbo Pupuakea i ia manawa. A, i ko Pupuakea lohe \u02bbana i k\u0113ia mau n\u012bnau a Lonoikamakahiki, h\u014d\u02bbole akula \u02bbo Pupuakea, me ka \u02bb\u012b aku: \u201cEia a\u02bbe n\u014d ka moa, \u02bba\u02bbole i pepehi \u02bbia, \u02bba\u02bbole n\u014d i mama \u02bbia ka \u02bbawa, no ka mea, ua \u02bbike n\u014d \u02bboe, \u02bba\u02bbole au i \u02bbike i ka hana \u02bbana o k\u0113ia mau mea \u0101u i kauoha iho ai.\u201d<\/p>\n<p>I ia manawa, wela ka huh\u016b \u02bbo Lonoikamakahiki, l\u0101lau ihola i ka papa k\u014dnane, a hauhau akula i ka lae o Pupuakea, a p\u0101 akula ma ka lae, pua\u02bbi ke koko. A, no ia mea, komo akula ka huh\u016b i loko o Pupuakea. I ia manawa, l\u0101lau akula \u02bbo Pupuakea i ka l\u0101nahu a me ka wahie, ho\u02bb\u0101 a\u02bbela i ke ahi, l\u0101lau a\u02bbela i ka moa, a \u02bbu\u02bbumi akula, a uhae maila i kekahi \u02bb\u016bh\u0101 o ka moa, a hohole a\u02bbela i ka \u02bbili, a k\u014d\u02bbala akula i ke ahi, l\u0101lau akula i n\u0101 huluhulu \u02bbawa. Ke k\u014d\u02bbala l\u0101 ka moa, ke mama l\u0101 n\u014d ho\u02bbi ka \u02bbawa; a \u02bbekolu mana \u02bbawa. A mo\u02bba a\u02bbela n\u0101 \u02bb\u016bh\u0101 moa, hoka ka \u02bbawa; a waiho a\u02bbela n\u0101 \u02bb\u016bha moa i p\u016blehu \u02bbia i ke p\u0101. A waiho akula ka \u02bbapu \u02bbawa ma ke alo o ke ali\u02bbi, a me n\u0101 mea a pau \u0101na i kauoha aku ai i\u0101 Pupuakea. \u02bb\u012a akula \u02bbo Pupuakea: \u201cUa m\u0101kaukau ka \u02bbawa a me ka moa, \u02bbo k\u0101u wale n\u014d koe ka \u02bbai iho a me ka inu iho i ka \u02bbawa.\u201d<\/p>\n<p>No laila, \u02bbike a\u02bbela \u02bbo Lonoikamakahiki, ua m\u0101kaukau n\u0101 mea \u0101na i kauoha ai ma mua o kona hele \u02bbana i ka \u02bbau\u02bbau, a laila, p\u0101\u02bbina ihola \u02bbo ia, ma mua o k\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu inu \u02bbana i kona \u02bbawa.<\/p>\n<p>I ka manawa a Pupuakea e hana ana i ka moa, n\u0101n\u0101 pono maila \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu, i ke kupanaha o k\u0101 Pupuakea hana \u02bbana, a makemake maila.<\/p>\n<p>A pau k\u0101 l\u0101ua inu \u02bbawa \u02bbana a me ka p\u0101\u02bbina \u02bbana, k\u014dnane ihola ua mau ali\u02bbi nei. A, i loko o ko l\u0101ua manawa k\u014dnane, \u02bb\u014dlelo akula \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu i\u0101 Lonoikamakahiki: \u201cE, makemake akula k\u0101 ho\u02bbi au i k\u0101u kauwa. A i ho\u02bbi \u02bboe \u02bbe\u0101, noho iho k\u0101u kauwa me a\u02bbu.\u201d<\/p>\n<p>\u02bb\u012a akula \u02bbo Lonoikamakahiki i\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu: \u201c \u02bbA\u02bbole ia he kauwa na\u02bbu, \u02bbo ko\u02bbu kaulana \u02bb\u0101ina n\u014d ia, a \u02bbo ko\u02bbu kaikaina pono\u02bb\u012b n\u014d ia. \u02bbA\u02bbole e loa\u02bba aku i\u0101 \u02bboe.\u201d A lohe \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu i k\u0113ia \u02bb\u014dlelo a Lonoikamakahiki i ka \u02bb\u012b \u02bbana, \u02bbo ko\u02bbu<\/p>\n<p>kaulana \u02bb\u0101ina n\u014d ia, no laila \u02bb\u014dlelo aku \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu: \u201c In\u0101 \u02bbo kou kaulana \u02bb\u0101ina k\u0113l\u0101, a \u02bbo kou p\u016bkaua ho\u02bbi ia, a laila ke \u02bb\u014dlelo aku nei au, ha\u02bbaha\u02bba, haka pau i ka \u02bbiole.\u201d<\/p>\n<p>\u02bb\u012a aku \u02bbo Lonoikamakahiki: \u201c \u02bbO ka iki \u02bbulu maika ia n\u0101na e ka\u02bba ke kahua loa e pau ai.\u201d<\/p>\n<p>A pau ho\u02bbi k\u0101 Lonoikamakahiki \u02bb\u014dlelo \u02bbana, a laila, \u02bb\u014dlelo aku \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu, me ke kuhikuhi a\u02bbe i\u0101 Makak\u016bikalani: \u201cEia a\u02bbe n\u014d ho\u02bbi ko\u02bbu kaulana \u02bb\u0101ina, \u02bbo ka\u02bbu p\u016bkaua n\u014d ho\u02bbi k\u0113ia, \u02bbo ko\u02bbu kaikaina n\u014d.\u201d<\/p>\n<p>A no k\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu ho\u02bbohenehene \u02bbana i ko Lonoikamakahiki p\u016bkaua i\u0101 Pupuakea, no laila i \u02bb\u014dlelo aku ai \u02bbo Lonoikamakahiki i k\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu \u02bb\u014dlelo \u02bbana: \u201c \u02bbO ko\u02bbu kaulana \u02bb\u0101ina n\u014d ho\u02bbi k\u0113ia.\u201d<\/p>\n<p>A, no laila, \u02bbo Lonoikamakahiki i \u02bb\u014dlelo aku ai: \u201cE, hakahaka, i ke ehu n\u014d o l\u0101\u02bbau p\u0101lau, k\u016blana, \u02bbaiwa a papa l\u0101\u02bbau aku o ka make n\u014d ia.\u201d A no ka \u02bb\u014dlelo \u02bbana mai a Lonoikamakahiki p\u0113l\u0101, \u02bb\u012b aku \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu: \u201c \u02bbO ka l\u012bl\u0101 mai\u02bba ia o Ka\u02bbea, \u02bba\u02bbole e pala i ke anahulu.\u201d I loko o k\u0113ia mau \u02bb\u014dlelo a Lonoikamakahiki me Kamal\u0101l\u0101walu, waiho wale i loko o l\u0101ua ia mea. A, he mau manawa he nui ma hope iho o k\u0113ia mau hana a l\u0101ua, i ka manawa i ho\u02bbi aku ai \u02bbo Lonoikamakahiki mai k\u0101na huaka\u02bbi ka\u02bbapuni aku, mana\u02bbo a\u02bbela \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu e luku aku ma ke kaua i n\u0101 ali\u02bbi o Hawai\u02bbi, no ka mea, ua ku\u02bbi akula ka lono o ko Lonoikamakahiki ikaika a me ka lanakila i ke kaua.<\/p>\n<p>A, \u02bbo Kauhiokalani, k\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu keiki pono\u02bb\u012b; \u02bbo Kauhiakama ho\u02bbi kekahi inoa ona. Ho\u02bbouna akula \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu i k\u0101na keiki e holo i Hawai\u02bbi, me ka \u02bb\u012b aku: \u201cE holo \u02bboe e n\u0101n\u0101 i ka nui o n\u0101 k\u0101naka o Hawai\u02bbi, ho\u02bbi mai \u02bboe a ha\u02bbi mai ia\u02bbu.\u201d<\/p>\n<p>No laila, e like me ko Kamal\u0101l\u0101walu makemake, holo akula \u02bbo Kauhiokalani ka mea i kapa \u02bbia \u02bbo Kauhiakama i Hawai\u02bbi. I ia holo \u02bbana, pae mua akula \u02bbo ia ma Kohala, ma ke awa pae wa\u02bba i \u02bb\u014dlelo \u02bbia \u02bbo Puakea. A hiki \u02bbo ia ma laila kau n\u0101 wa\u02bba, hele akula ma n\u0101 kahakai o Kohala a hiki i Kawaihae. Ak\u0101, \u02bba\u02bbole i loa\u02bba nui n\u0101 k\u0101naka i\u0101 ia ma ia hele \u02bbana aku, he kaka\u02bbikahi loa.<\/p>\n<p>Hele akula ua \u02bbo Kauhiakama mai laila aku a hiki i Kona, i Kapalilua, ma ka palena o Ka\u02bb\u016b a me Kona, \u02bba\u02bbole n\u014d ia i h\u0101l\u0101wai nui me n\u0101 k\u0101naka. P\u0113l\u0101 k\u0101na hele \u02bbana a puni \u02bbo Hawai\u02bbi, \u02bba\u02bbole \u02bbo ia i \u02bbike i ka lehulehu o n\u0101 k\u0101naka i loa\u02bba i\u0101 ia.<\/p>\n<p>Ho\u02bbi mai \u02bbo ia ma Kohala ma Kapa\u02bbau. I ia manawa, e \u02bb\u0101koakoa ana n\u0101 k\u0101naka he lehulehu ma laila, ma ke kahua mokomoko i \u2018\u014dlelo \u02bbia \u02bbo Hinakahua. No ka mea, he mea mau ma ia wahi, ka \u02bb\u0101koakoa mau i k\u0113l\u0101 l\u0101 k\u0113ia l\u0101 i ka mokomoko.<\/p>\n<p>\u02bb\u012a ihola \u02bbo Kauhiakama: \u201cKain\u014d ua nui aku ko Hawai\u02bbi nei mau k\u0101naka, \u02bba\u02bbole k\u0101. He kaulana wale iho n\u014d k\u0101 he moku nui, a \u02bbo ke kanaka, he \u02bbu\u02bbuku loa. In\u0101 l\u0101 ho\u02bbi wahi kanaka, in\u0101 l\u0101 ho\u02bbi e aho ia. \u02bbA\u02bbole, he \u02bbole loa n\u014d k\u0101.\u201d<\/p>\n<p>A, \u02bbike ihola \u02bbo Kauhiakama i ka nui o n\u0101 k\u0101naka o Kohala ma ia ka\u02bbapuni \u02bbana, a laila ho\u02bbi akula \u02bbo ia a hiki i Maui. I\u0101 ia i hiki aku ai i Maui, n\u012bnau maila \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu: \u201cPehea \u02bbo Hawai\u02bbi?\u201d<\/p>\n<p>\u02bb\u012a aku \u02bbo Kauhiakama: \u201cL\u0113\u02bbiwi Kohala i ka nuku n\u0101 k\u0101naka, no ka mea, ma ka\u02bbu hele \u02bbana aku nei a puni \u02bbo Hawai\u02bbi, \u02bba\u02bbole i loa\u02bba nui ia\u02bbu n\u0101 k\u0101naka. Ma Kohala ku\u02bbu kau mua \u02bbana aku, hele akula wau ma n\u0101 kahakai o laila a hiki i Kawaihae, \u02bba\u02bbole au i h\u0101l\u0101wai me kekahi kanaka ho\u02bbokahi. Ak\u0101, ma kahi a\u02bbu i kau aku ai, ua h\u0101l\u0101wai au me kekahi po\u02bbe, \u02bba\u02bbole na\u02bbe paha i kanah\u0101. A ma Kawaihae, pau n\u014d n\u0101 wahi kanaka iki. Hele aku au mai Kawaihae aku a hiki i Kona a kau wahi o Ka\u02bb\u016b, \u02bba\u02bbole au i h\u0101l\u0101wai p\u016b me n\u0101 k\u0101naka he lehulehu. \u02bbO kahi akua loa aku he \u02bba\u02bb\u0101 wale n\u014d. Ka\u02bbapuni hou aku wau mai Ka\u02bb\u016b aku a Puna, Hilo, a me H\u0101m\u0101kua. \u02bbA\u02bbole paha i \u02bbakolu lau kanaka i h\u0101l\u0101wai me a\u02bbu. A, i ko\u02bbu hiki \u02bbana mai ma Kohala, \u02bbo ia wale n\u014d ka \u02bb\u0101ina kanaka a\u02bbu i \u02bbike aku nei. He l\u0113\u02bbiwi n\u014d Kohala, eia i ka nuku n\u0101 k\u0101naka.\u201d<\/p>\n<p>No k\u0113ia lohe \u02bbana o Kamal\u0101l\u0101walu i ka \u02bb\u014dlelo a k\u0101na keiki a Kauhiakama, no laila ho\u02bbolale a\u02bbela \u02bbo ua \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu i\u0101 Makak\u016bikalani, e ho\u02bbom\u0101kaukau no ke kaua. Ua \u02bb\u014dlelo \u02bbia na\u02bbe ma k\u0113ia mo\u02bbolelo, na kekahi mau k\u0101naka i holo mai, mai Hawai\u02bbi mai i paipai i\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu e ki\u02bbi e kaua i\u0101 Hawai\u02bbi, na Kauhipa\u02bbewa a me Kihapa\u02bbewa, n\u0101 keiki a Kumaikeau m\u0101. Wahi a ka \u02bb\u014dlelo \u02bbia e kekahi po\u02bbe kahiko m\u0101lama mo\u02bbolelo, na Lonoikamakahiki n\u014d i ho\u02bbouna mai k\u0113l\u0101 mau k\u0101naka, e holo mai e paipai i\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu e ki\u02bbi e kaua i\u0101 Hawai\u02bbi. A penei ka mo\u02bbolelo o ia hana \u02bbana a k\u0113l\u0101 mau k\u0101naka:<\/p>\n<p>No ka mana\u02bbo nui o Lonoikamakahiki e kaua me Kamal\u0101l\u0101walu, no laila, ho\u02bbouna akula \u02bbo Lonoikamakahiki i\u0101 Kauhipa\u02bbewa a me Kihapa\u02bbewa e k\u016bk\u0101 p\u016b me Kamal\u0101l\u0101walu, no ke kaua. A hiki maila ua mau k\u0101naka nei i o Kamal\u0101l\u0101walu l\u0101, me ka \u02bbike \u02bbole o Kamal\u0101l\u0101walu, he mau k\u0101naka k\u0113ia mai ko Lonoikamakahiki alo mai. I ka manawa i h\u0101l\u0101wai ai ua mau k\u0101naka nei me Kamal\u0101l\u0101walu, \u02bb\u014dlelo akula: \u201cE ki\u02bbi a\u02bbe \u02bboe e kaua i\u0101 Hawai\u02bbi, e lilo ana n\u014d \u02bbo Hawai\u02bbi i\u0101 \u02bboe ke ki\u02bbi aku e kaua, no ka mea, \u02bba\u02bbole he ikaika \u02bbo Lonoikamakahiki a me ke kaulana \u02bb\u0101ina ona.\u201d<\/p>\n<p>A no ka \u02bb\u014dlelo \u02bbana a k\u0113l\u0101 mau k\u0101naka p\u0113l\u0101 i\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu, no laila, \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu i mana\u02bbo ai e holo aku i Hawai\u02bbi e kaua ai. A, \u02bbo ia ka mea i \u02bb\u014dlelo \u02bbia e ka po\u02bbe kahiko. A penei ho\u02bbi ka \u02bb\u014dlelo a kekahi po\u02bbe m\u0101lama mo\u02bbolelo. Ua \u02bb\u014dlelo \u02bbia penei:<\/p>\n<p>No ko Lonoikamakahiki makemake e \u02bbike i ka ikaika o n\u0101 p\u016bkaua o l\u0101ua, e like me n\u0101 \u02bb\u014dlelo h\u014d\u02bbole aku a h\u014d\u02bbole mai a l\u0101ua no n\u0101 p\u016bkaua \u02bbelua, ma hope iho o k\u0101 l\u0101ua inu \u02bbawa \u02bbana. A penei ho\u02bbi ke \u02bbano o k\u0101 Kihapa\u02bbewa a me Kauhipa\u02bbewa i\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu: \u201cIn\u0101 e holo a\u02bbe \u02bboe i Hawai\u02bbi e kaua me Lonoikamakahiki, \u02bb\u0101ha\u02bbi aku auane\u02bbi k\u0101 k\u0101kou kaua i luna o Pu\u02bbu\u02bbo\u0101\u02bboaka a me H\u014dk\u016b\u02bbula, i pa\u02bba e ia wahi i\u0101 k\u0101kou, lilo \u02bb\u0113 i\u0101 k\u0101kou n\u0101 p\u014dhaku, i kahi ki\u02bbeki\u02bbe, i lilo auane\u02bbi k\u0101 Lonoikamakahiki kaua ma lalo nei, he ho\u02bbone\u02bbe wale n\u014d ka luna mai a \u02bbo ka he\u02bbe n\u014d ia o ka Hawai\u02bbi i ko Maui.\u201d P\u0113l\u0101 k\u0101 ua mau k\u0101naka nei \u02bb\u014dlelo i\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu. \u02bbA\u02bbole na\u02bbe he \u02bb\u014dlelo \u02bboia\u02bbi\u02bbo a ua mau k\u0101naka nei i\u0101 Kamal\u0101l\u0101walu, ak\u0101, e nolu ana i mea e pio ai ko Kamal\u0101l\u0101walu \u02bbao\u02bbao. Ma k\u0113ia \u02bbano wale n\u014d i lana nui ai \u02bbo Kamal\u0101l\u0101walu e hele e kaua i\u0101 Lonoikamakahiki.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":67,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/631"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=631"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":632,"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/631\/revisions\/632"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/67"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ehooululahui.maui.hawaii.edu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}